Omgaan met teleurstellingen

Ondanks de wirwar aan economische data en het moeras van dagelijkse koersbewegingen, steken we onvervaard van wal om het toekomstige pad van aandelenkoersen en rentevoeten uit te stippelen. Gezegend met een paar flinke zeemansbenen vrezen we de woelige baren van de financiële markten niet.

We dienen echter voorafgaandelijk een korte dienstmededeling in te lassen: De cursus over ‘omgaan met teleurstellingen’ is helaas wederom uitgesteld.

Een dooddoener1 natuurlijk, maar helaas in al zijn cynisme van concrete toepassing op de huidige context. Op de financiële markten, maar zeker ook op gezondheidsvlak vielen er in de afgelopen dagen grotendeels enkel ontgoochelingen te rapen.

Het virus geeft zich alleszins nog niet gewonnen. Integendeel, de situatie vereist eerder verstrengde maatregelen dan de verhoopte versoepeling.

Maar onze lezers zagen dit onheil al een tijdje aankomen: De versnelling van het aantal actieve besmettingen2 neemt weliswaar gestaag af maar is nog steeds stevig positief. Hierdoor stagneren de totale cijfers niet zoals verhoopt, maar blijft het aantal actieve COVID-19 gevallen cumuleren tot er ergens wel een kritische grens wordt bereikt en er opnieuw een alarmsignaal moest afgaan3

Grafiek 1: Versnelling van het aantal COVID-19 gevallen per miljoen inwoners. 

Versnelling van het aantal COVID-19 gevallen per miljoen inwoners.

Enkel de vaccins, in combinatie met een toenemende groepsimmuniteit en zeker ook de komende zomerwarmte, kunnen ons uit deze situatie redden: Van eerstgenoemde mag je de meest doortastende impact verwachten maar de vaccinaties komen moeilijker uit de startblokken dan vooropgesteld. Van laatstgenoemde kan pas een decisief effect worden verwacht in het najaar van 2021. Tenminste, indien men aan de verleiding en de druk kan weerstaan om tijdens de zomermaanden massa-evenementen te laten plaatsvinden.  

Hoopgevend is alleszins dat Israël er intussen wel in geslaagd is om het aantal slachtoffers en besmettingen op significante wijze terug te dringen, gelet op de indrukwekkende inspanningen om zijn bevolking via vaccinatie te beschermen.

Intussen is België zijn leidersplaats als onbetwiste kampioen van het aantal fataliteiten dan toch kwijtgespeeld. Gerelateerd aan zijn bevolkingsaantal staat Tsjechië nu afgetekend aan de leiding. Nochtans gaf dat land mij altijd een netjes opgeruimde indruk en leken de inwoners zeer gedisciplineerd. Houden ze misschien gewoon beter hun statistieken bij?

Inzake besmettingen liggen onze noorderburen aan de leiding, op de hielen gezeten door een peloton met Zwitserland, het VK, België en Frankrijk. Ondanks zijn hoge aantal besmettingen (en fataliteiten) in absolute termen volgt de VS op ruime achterstand wanneer men deze cijfers relateert aan het bevolkingsaantal.

Ook teleurstelling op de financiële markten, zeker te merken bij al wie zich baseert op kwaliteit bij de keuze van aandelen en zich laat leiden door fundamentele factoren als rentevoeten en verwachte groei om haar (of zijn) asset-allocatie te bepalen en zo nodig bij te sturen.

Als verklaring voor zoveel zenuwachtigheid op de beurzen wordt genoegzaam verwezen naar de stijgende langetermijnrente in de VS. Maar ondanks de recente opwaartse druk staan deze tarieven nog steeds lager dan voor het uitbreken van de pandemie. De verwachte bedrijfsresultaten bereiken - zelfs sneller dan verwacht - een hoger peil. Verdere koersstijgingen lijken in een dergelijk scenario bijna een certitude, maar die realiseren zich vooralsnog niet.

Er is weliswaar toegenomen bezorgdheid over een escalatie van de inflatie-indicatoren, omwille van de blijvend lakse houding van de Amerikaanse centrale bank, maar dit verantwoordt de striemende reeks van pandoeringen niet die Amerikaanse kwaliteitsaandelen recent moesten doorstaan.

Er viel overigens weinig lijn te trekken in deze bewegingen behalve dat er (veel) winst werd genomen op de best presterende waarden uit het recente verleden om er vervolgens achterblijvers mee op te pikken. Dit is begrijpelijk: Een breed gedragen economisch herstel laat immers ook een breder gedragen beursrally toe. In 2020 was de beursstijging beperkt tot een zeer exclusief clubje van bedrijven, die nu geplaagd worden door winstnemingen.

Dit vormt slechts een korte adempauze voor de échte kwaliteitsnamen, die weldra hun opwaarts pad zullen terugvinden wanneer de financiële markten terugkeren naar hun aloude succesformule: Bedrijven met ambitieuze maar tevens realistische groeivooruitzichten, die voldoen aan de nodige kwaliteitsnormen en genoteerd staan aan een faire prijs. Laat dat nu precies onze preferred habitat zijn.  

Maar een flinke dosis geduld blijft hoe dan ook vereist. Zeker nu, want na iedere oplawaai krasselen de vroegere hoogvliegers slechts met kleine stappen terug vooruit, alsof ze geïnspireerd zijn door de iconische processie van Echternach.

De opwaartse druk op de Amerikaanse rentetarieven op langere termijn is intussen tijdelijk wat afgenomen na de verrassende publicatie van tegenvallende cijfers voor de kleinhandelsverkopen en een oplopend aantal nieuwe aanvragen voor werkloosheidsvergoedingen. Dit duidt echter hooguit op een tijdelijke vertraging want de vooruitlopende conjuncturele indicatoren die wij hanteren, signaleren nog steeds een versnellende groei van de industriële activiteit in de VS.

Enige vrees voor rentestijgingen is in de eurozone hoegenaamd niet aan de orde en zelfs indien er sprake zou zijn van opwaartse druk, zal de ECB doortastend optreden. Niets mag immers het economisch herstel in de weg staan: Geen budgettaire restricties, geen oplopende rentevoeten, geen liquiditeitsbeperkingen. De enige hinderpaal wordt momenteel gevormd door de bancaire regelgever die onder geen enkel beding het kredietrisico in de financiële sector wil zien toenemen, waardoor de kredietverstrekking aan KMO’s met een zware risicoweging wordt afgestraft. Door op korte termijn geen risico’s toe te laten, verlaagt men echter de kans op een spoedig economisch herstel dat van aard zou zijn om de risico’s sterk te verminderen. 

[1] Naar Herman Finkers’ boek vol ongerijmde wijsheden.

[2] Actieve COVID-19 besmettingen: Totale aantal besmettingen – genezingen – overlijdens.

[3] Wellicht spruit dit voort uit een overdreven geloof in het effect van de opgelegde maatregelen. Ondanks het feit dat in het verleden dit de uitdeining van de epidemie slechts tijdelijk wist af te remmen en telkens werd gevolgd door exponentiële toename, bij de minste relaxatie.