Een vlucht over het koekoeksnest

Wat een genot een hele zaterdagnamiddag getrakteerd te worden op entertainment van het allerhoogste niveau, rechtstreeks uit het Britse Lagerhuis. De acteurs vergastten de kijkers (en vooral de luisteraars) op hun scherpst geformuleerde argumenten, met zoveel respect voor de traditie van het evenwichtige debat dat het de afkeer voor mekaars mening overstijgt. Dat alles gelardeerd met relativerende humor en een uitgelezen woordenschat die aan het drama een shakespeareaanse dimensie wist te geven.

Helpt ons dat nu een stap verder? Meestal zijn dergelijke debatten slechts een vlucht over het koekoeksnest maar deze keer helpt het ten dele om eindelijk een slotakkoord te breien aan deze langdradige soap. Het Letwin-amendement werd zaterdag weliswaar goedgekeurd, zij het met een relatief nipte meerderheid waardoor de eerste minister verplicht werd om een uitstel te vragen tot 31 januari. Om zijn eerdere belofte na te komen, tekende Boris het document echter niet en voegde een tweede brief toe waarin hij om het tegenovergestelde vroeg. Hiermee respecteerde hij de letter van de wet zonder afbreuk te doen aan zijn eerdere, drastische belofte nooit bij de EU om een verder uitstel te gaan bedelen.

Het amendement is hoofdzakelijk bedoeld om een no deal brexit te vermijden. Behoudens een weigering van het gevraagde uitstel door de EU zal dit doemscenario nu vermeden te worden. De demarche van de Britse premier is echter dermate schofferend dat hier ongetwijfeld een strategie achter schuil gaat. In het geval het VK nu in een no deal brexitscenario terechtkomt, kan de zwarte piet meteen worden doorgeschoven naar de EU. Hopelijk doorziet men op het Europese vasteland deze provocatieve demarche van deze brutale vlerk en trapt men niet in de val.

In al dat gedoe mogen we niet vergeten dat hier belangrijke consequenties aan gekoppeld zijn voor de totale Europese economie en vanzelfsprekend ook voor haar financiële markten.

Deze laatste zijn het intussen gewend geworden om kansen toe te kennen aan diverse scenario’s en vervolgens de waardering van aandelen en obligaties hierop af te stemmen. Er zijn ruwweg drie mogelijkheden die nu worden afgewogen. Eerst het gevreesde chaotische no-dealscenario, waarvan de kansen nu zijn afgenomen (maar niet nul zijn). Vervolgens een geordende brexit en gewoon no Brexit at all.

Dit laatste was veruit het meest geprefereerde maar om hier te geraken moet intussen een gevaarlijke politiek worden bewandeld, waarbij nieuwe verkiezingen moeten worden uitgelokt (en gewonnen moet worden), zodat vervolgens een nieuw referendum kan worden uitgeschreven (en gewonnen moet worden …)

Dat laatste is helemaal niet zeker. Voorafgaandelijk dreigt er daarenboven een escalatie, die ruimte zal bieden aan populistische argumenten. De kansen op dit derde scenario zijn weliswaar toegenomen maar ook de risico’s op een mislukking ervan.

Vreemd genoeg heeft de stemmingsnederlaag van zaterdag de kans op goedkeuring van de brexitdeal in belangrijke mate doen toenemen en zelfs tot een realistisch niveau gebracht. Ofwel door een goedkeuring van de deal op dinsdagavond, inclusief een versnelde procedure om het legislatieve proces af te wikkelen voor 31 oktober ofwel door een goedkeuring die wordt gevolgd door een uitstel van een drietal maanden om het wetgevende werk grondig te laten verlopen. In dat laatste geval zal de EU dat zeker niet weigeren. Wanneer de stemming in het Britse Parlement echter opnieuw op een sisser afloopt, riskeert de Britse oppositie dat de EU geen uitstel verleent en hierdoor een no deal Brexit uitlokt. Ook al verloor Boris dan iedere veldslag, dan won hij toch de oorlog.

Een brexitdeal was oorspronkelijk zeker niet het geprefereerde scenario maar lijkt toch steeds meer aan sympathie op de financiële markten te winnen om enerzijds het hele gedoe met verkiezingen en referenda te vermijden en anderzijds het risico van een no deal Brexit af te wenden. De markten zullen dan snel een nieuw evenwicht vinden, het pond kan wat aansterken, de rentetarieven op de Europese langetermijnobligaties kunnen zich wat fatsoeneren en de aandelenkoersen genieten van de hervonden rust op het politieke vlak.

Misschien dat zelfs de gedachte dan begint te overheersen dat de eurozone wat kan gaan doen aan haar amechtige economische groei door stimulerende maatregelen te nemen, zonder die vervelende Engelse pottenkijkers die op alles no zegden.

Dat de EU op termijn misschien het afgescheurde Schotland als bonus in de schoot zal geworpen krijgen, lijkt ons onwaarschijnlijk. Dit zou andere separatistische bewegingen in de Europese regio wellicht te veel inspireren, zodat de EU die boot liever wat afhoudt …

Helaas blijft de (geo)politieke agenda onze beslissingen bepalen. We zien dit liever anders maar vooral de ontwikkelingen van het Chinees-Amerikaanse handelsconflict zijn nu eenmaal op korte termijn erg belangrijk voor de beurzen. Wij zijn op dit vlak wat optimistischer geworden (en dat maakt de teleurstelling bij een eventuele mislukking natuurlijk ook groter).

Zowel de Amerikaanse als de Chinese economieën zijn intussen dermate afgekoeld dat een verdere escalatie van het conflict de VS in een recessie kan storten en de interne problemen in China dreigt aan te wakkeren, nu de economische groei van de rode reus een laagtepunt heeft bereikt dat in decennia niet meer gezien is.

We gaan ervan uit dat het vooruitzicht van een dergelijk scenario voldoende afschrikwekkend is om de onderhandelaars tot bezinning te brengen. Dat de Chinese regering nu ook de positieve ontwikkelingen van de gesprekken erkent en aangeeft dat een akkoord over de eerste fase van een definitieve overeenkomst binnen het bereik ligt, wordt alleszins als een positief teken beschouwd. Hierop terugkomen zou voor de Chinese leiders intern gezichtsverlies met zich mee brengen en dat is het allerlaatste dat een Chinees zich toewenst. Ook de recente commentaar van het PBOC dat de wisselkoers van de yuan zich nu op een geschikt niveau bevindt, ondersteunt ons voorzichtige optimisme. Zolang het duurt, natuurlijk.

Deze evolutie levert de motivatie om het gewicht van aandelen in beperkte op te voeren. Ook al omdat de dalende volatiliteit op de beurzen en de relatief gunstige ontwikkeling van de bedrijfsresultaten in de VS, ons dat toelaten. Met obligaties zijn wij voorzichtiger. De tarieven op langetermijnobligaties waren te ver doorgezakt. Bij een gunstige politieke ontwikkeling zal de langetermijnrente zich wat herstellen en (beperkte) verliezen uitlokken op obligaties.